SarkariResultOutSupervisor Instructor Electrical Group · 2026

Previous Year Question

અચળ ક્ષેત્ર ફ્લક્સ (constant field flux) માનીએ તો DC મોટરમાં કઈ સ્થિતિ armature torque વધારે છે?
  1. Supply voltage ઘટાડવું
  2. Armature current વધારવો
  3. Load ઘટાડવો
  4. Field resistance વધારવો

Correct answer: B

Explanation

DC motor માટે T ∝ ΦIa. જો flux સ્થિર હોય તો torque armature current વધે તેમ સીધો વધે છે.

Formula

T ∝ ΦIa ; જો Φ constant → T ∝ Ia

Step-by-step solution

આર્મેચર current નો ટોર્ક પર પ્રભાવ explanatory diagram

સાચો જવાબ

વિકલ્પ B — Armature current વધારવો.

સમજૂતી

DC motor નો armature torque ક્ષેત્ર ફ્લક્સ અને armature current ના ગુણાકારના સમપ્રમાણમાં હોય છે: T ∝ ΦIa.

જ્યારે flux સ્થિર માનવામાં આવે છે ત્યારે સંબંધ T ∝ Ia બની જાય છે.

અેથી armature current વધારવાથી armature torque વધે છે.

મુખ્ય ખ્યાલ

Flux constant હોય ત્યારે: T ∝ Ia.

પરીક્ષા મુદ્દો

જો Φ અચળ હોય તો torque નું નિયંત્રણ સીધું armature current સાથે જોડાયેલું હોય છે.

Other options

Supply voltage ઘટાડવું અથવા load ઘટાડવું અહીં પૂછાયેલા direct torque relation નથી. Field resistance વધારવાથી flux ઘટી પણ શકે.

Common mistake

પ્રશ્નમાં આપેલી constant field flux ની શરત અવગણવી.

Exam tip

DC motor torque ના પ્રશ્નમાં પહેલાં T ∝ ΦIa યાદ કરો.

Quick method

યાદ રાખો: Φ constant હોય તો Ia વધે એટલે T વધે.