SarkariResultOutSupervisor Instructor Electrical Group · 2026

Previous Year Question

થાયરિસ્ટર firing circuit માં opto-coupler નું મુખ્ય કાર્ય શું છે?
  1. ટ્રિગરિંગ પલ્સને એમ્પ્લિફાય કરવું
  2. ગેટ કરંટમાં વધારો કરવો
  3. ફાયરિંગ એંગલ ઘટાડવો
  4. કંટ્રોલ અને પાવર પરિપથ વચ્ચે વિદ્યુત અલગતા (electrical isolation) પૂરી પાડવી

Correct answer: D

Explanation

Opto-coupler પ્રકાશ (light) દ્વારા trigger signal આપે છે અને control circuit ને power circuit થી વિદ્યુત રીતે અલગ રાખે છે.

Step-by-step solution

થાયરિસ્ટર ટ્રિગરિંગમાં વિદ્યુત અલગતા explanatory diagram

સાચો જવાબ

વિકલ્પ D — કંટ્રોલ અને પાવર પરિપથ વચ્ચે વિદ્યુત અલગતા (electrical isolation) પૂરી પાડવી.

સમજૂતી

Opto-coupler નીચા શક્તિના control side પરથી trigger signal ને પ્રકાશ દ્વારા thyristor side સુધી પહોંચાડે છે.

બન્ને બાજુઓ વચ્ચે સીધો વિદ્યુત સંપર્ક ન હોવાથી control circuit ઊંચા voltage અને noise થી સુરક્ષિત રહે છે.

અથી firing circuit માં તેનું મુખ્ય કાર્ય વિદ્યુત અલગતા પૂરું પાડવાનું છે.

મુખ્ય ખ્યાલ

Opto-coupler = signal transfer + galvanic isolation.

પરીક્ષા મુદ્દો

Power electronics માં opto-coupler દેખાય તો સૌપ્રથમ isolation યાદ કરો.

Other options

પલ્સ amplification, gate current વધારો અથવા firing angle ઘટાડવો — આ opto-coupler નું મુખ્ય કાર્ય નથી. તેનું મુખ્ય કાર્ય low-power અને high-power ભાગો વચ્ચે સલામત વિદ્યુત અલગતા જ છે.

Common mistake

Opto-coupler ને power gain આપતું device માનવું ખોટું છે. તેનો મુખ્ય હેતુ control section ને isolate અને protect કરવો છે.

Exam tip

“Opto” શબ્દ દેખાય એટલે light-based coupling અને isolation વિચારો.

Quick method

Opto એટલે પ્રકાશ દ્વારા signal transfer અને isolation.