SarkariResultOutSupervisor Instructor Electrical Group · 2026

Previous Year Question

AC સપ્લાય સાથે જોડાયેલા શુદ્ધ ઇન્ડક્ટર (pure inductor) નો power factor કેટલો હોય છે?
  1. શૂન્ય
  2. 0.5
  3. એક
  4. અનિર્ધારિત

Correct answer: A

Explanation

શુદ્ધ ઇન્ડક્ટરમાં current, voltage થી 90° પાછળ રહે છે; તેથી power factor cos 90° = 0 થાય છે.

Formula

pf = cosφ; શુદ્ધ ઇન્ડક્ટર માટે φ = 90° ⇒ pf = 0

Step-by-step solution

શુદ્ધ ઇન્ડક્ટરનો પાવર ફેક્ટર explanatory diagram

સાચો જવાબ

વિકલ્પ A — શૂન્ય.

સમજૂતી

શુદ્ધ ઇન્ડક્ટરમાં current, voltage કરતાં 90° પાછળ રહે છે.

Power factor નું મૂલ્ય cosφ હોય છે. અહીં φ = 90° હોવાથી cos90° = 0 થાય છે.

અથી શુદ્ધ ઇન્ડક્ટિવ પરિપથનો power factor શૂન્ય હોય છે અને સરેરાશ શક્તિ વપરાશ પણ શૂન્ય હોય છે.

મુખ્ય ખ્યાલ

શુદ્ધ ઇન્ડક્ટર ઊર્જા ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં સંગ્રહે છે અને પછી પાછી સ્રોત તરફ પરત આપે છે.

સૂત્ર

Power factor = cosφ; શુદ્ધ ઇન્ડક્ટર માટે φ = 90° ⇒ pf = 0

પરીક્ષા મુદ્દો

શુદ્ધ R માટે pf = 1, જ્યારે શુદ્ધ L અથવા શુદ્ધ C માટે pf = 0.

Other options

0.5 અને 1 બીજા phase angle માટેનાં મૂલ્યો છે; 90° માટે નહીં. “અનિર્ધારિત” પણ ખોટું છે, કારણ કે શુદ્ધ ઇન્ડક્ટરનો power factor નિશ્ચિત રીતે શૂન્ય જ હોય છે.

Common mistake

Lagging power factor નો અર્થ non-zero મૂલ્ય સમજી લેવું ખોટું છે. Lagging દિશા બતાવે છે, મૂલ્ય નહીં.

Exam tip

Voltage અને current વચ્ચે 90° નો phase difference હોય ત્યારે power factor શૂન્ય બને છે.

Quick method

યાદ રાખો: શુદ્ધ L કે શુદ્ધ C — બન્ને માટે power factor શૂન્ય.