Previous Year Question
Correct answer: A
Explanation
મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સ માટે બે ઇન્ડક્ટર વચ્ચે ચુંબકીય જોડાણ (magnetic coupling) આવશ્યક છે.
Formula
Step-by-step solution
સાચો જવાબ
વિકલ્પ A — પરસ્પર ચુંબકીય જોડાણ ધરાવતા બે ઇન્ડક્ટર
સમજૂતી
મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સ ત્યારે જ બને છે જ્યારે એક કોઇલ દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલા ચુંબકીય ફ્લક્સનો અમુક ભાગ બીજી કોઇલ સાથે લિંક થાય. તેથી mutual inductance માપવા માટેના બ્રિજ વ્યવસ્થામાં પરસ્પર ચુંબકીય રીતે જોડાયેલા બે ઇન્ડક્ટર/વાઇન્ડિંગ આવશ્યક છે. આ coupling દ્વારા જ M મળે છે.
મુખ્ય ખ્યાલ
Coupling coefficient શૂન્ય હોય તો mutual inductance પણ શૂન્ય હોય છે.
સૂત્ર
M = k√(L₁L₂)
પરીક્ષા મુદ્દો
“Mutual inductance” શબ્દ દેખાય એટલે તરત coupled coils યાદ કરો.
Other options
માત્ર DC source પૂરતું નથી; દરેક armમાં capacitor હોવો આવશ્યક નથી; અને જરૂરી મૂળ ઘટક અલગ transformer નહીં પરંતુ પરસ્પર coupled બે inductors છે.
Common mistake
Transformerમાં પણ coupled windings હોય છે એ કારણે option D પસંદ કરી દેવું; બ્રિજ માટે જરૂરી ચોક્કસ શરત બે inductors વચ્ચે mutual coupling છે.
Exam tip
Mutual inductanceના પ્રશ્નમાં સૌપ્રથમ coupled windings ઓળખો.
Quick method
Mutual inductance → બે magnetically coupled coils.